Towarzystwo Literacko-Muzyczne „Lira” i szkoła malarska Pereca Willenberga

Lira” powstała w 1907 r. z inicjatywy działaczy syjonistycznych, Mosze Zandsztajna i Lejba Kopińskiego. Językami dominującymi były polski i hebrajski, do jidysz odnoszono się z niechęcią, dlatego Towarzystwo skupiło nieliczne grono hebraistów i asymilatorów. Wkrótce w Częstochowie powstał też oddział Petersburskiego Towarzystwa Literackiego, skupiający licznych młodych entuzjastów sztuki i literatury w języku jidysz, używanym powszechnie przez ludność żydowską. W 1911 roku do „Liry” przystąpili członkowie zlikwidowanego przez władze Petersburskiego Towarzystwa. „Lira” mieściła się na piętrze budynku przy alei NMP 13. Z jej pomieszczeń korzystała także szkoła malarska Pereca Willenberga, później mieszcząca się przy ulicy Fabrycznej (obecnie ul. Mielczarskiego), w mieszkaniu artysty.